Register
van gedenckwaerdige namen
der stad Gouda
soo in geleertheijd, konsten als anders

A
Jonckheer Adriaen van Swieten, was ge-
boren van Cornelis van Swieten ende Anna
van Borsselen, beijde van oude adelijcke
stamme. Hij begaf sich anno 1566 onder het
verband van de geconfedereerde edelen te
Brussel, vond sich anno 1572 bij het inne-
men van Den Briel, door graef Willem
van der Marcq, vanwaer hij sich begaf
naer Oudewater, tgeen hij voor den prince
van Orange versekerde, ende van daar door
de nabijgelegentheijd, sich van deselve occasie
bediende, omme de stad van der Goude
voor denselven prince, door sijne gehou-
dene correspondentien te versekeren, werdende
bij den prince, in erkentenisse van sijne ge-
daene diensten, aengesteld tot gouverneur
derselver stad. Hij stierf aldaer anno 1584 en
hadde te wijve Josina van Naeltwijck.

Lijste van de
Goudse predicanten, volgens
t kerckelijcke register van
Martinus Soermans

1. Joachim Adriaenß anno 1573
2. Huijch Dircß, 1575 van Oudewater vertrocken
naer Bleijswijck 158( )
3. Cornelis Ingelß 1576
4. Wilh. Gerardi Leijdecker, gravius 1576
van Westmaes, geleent te Geertruijdenberg
1578 obiit: 1580
5. Cornelius Brakel 1577 (ver)trocken naer
Croukerck 1581
6. Johannes Backhusius 1578 uijt de Palts
vertrocken naer IJsselsteijn 1581
7. Hermanus Herberts 1580 Dordrecht
8. Everardus Bommelius 1579 van Abbenbroeck
(ver)trocken na Voorschoten 1592
9. Gerardus Blockhooven 1580 van Haerlem
vertrocken naer Heusden 1581
10. Hermannus Herberts !582 Dordrecht Obiit 1607
11. Johannes Andelius 1595 Ameijde, vertrocken
naer Meerkerck 1597
12. Theodorus Herberts Hermanni T: 1599
proponent ontset 1619
13. Herboldus Tombergen: 1600 Roeroort
ontset 1619 de derde predikant
14. Eduardus Poppius 1607 Amstelveen. Ontset
1618
15. Bartholomeus Nicolai Piscator 1619
Terheiden vertrocken naer Reewijck 1638
16. Isaacus Heijnsbergen 1619 Scherpenisse obiit 1625
17. Antipas van den Borre 1622 Berg-
ambacht obiit 1634
18. Isaacus Plancius: Petr. Fil. Anth. Frater
1626 Heemstede obiit 1691

19. Johannes Petraus 1632 Sevenhuijsen ob. !636
20. Petrus Stermont 1635 Hasersou ob. 1636
21. Isaacus Abbema 1635 Berkou ontslagen
en uijtgedient 1638
22. Abdias Witmarius 1638 Uijtgeest (ver)trocken
naer Harderwijc voor professor theologie 1644
23. Nathan van Vogelsangh 1638 Bersingerhorn
(ver)trocken Vianen 1646
24. Jacobus Scheperus 1638 Oostsanen ob. 1678
25. David Boxel 1646 Montfer uijtgedient 1660
26. Johannes Heijnsius 1646 Vlardinge ob. 1653
27. Petrus Proelius 1648 Pijnaker (ver)trocken
Amsterdam 1651 de vierde predikant
28. Johannes Valchius 1651 Amersfoord ob. 1673
29. Johannes Sas 1655 Gorcum ob. 1671
30. Bernardinus de Moor 1661 Cuijlenburg ob. 1680
31. Johannes van Beusekem 1672 Benschop ob. 1673
32. Antonius van Houten 1673 Swammerdam ob. 1685
33. Theodorus Colvius 1679 Maestricht (ver)trocken
naer Dordrecht 1680
34. Jacobus Casteleijn 1679 Gouda Fransse kerck
35. Jacobus Streto, Caspar Crijn 1680 Meurs
(ver)trocken na Delft 1681
36. Gregorius de Nerdij 1680 Gorcum
37. Casparus Wagtendorp 1682 Breda ob. 1700
38. Sebastianus Borstius Jacob filius 1685
39. Cornelius van Beveren 1700 Ouwerkerc
aen d Ijssel
40. Johannes van Heuven 1700 Warmont
41. David van Seijst 1700 de vijffde
predikant

Ondert
t Goudse Classes

1 Gouda
2 Haestrecht
3 Nieupoort
4 Oudewater
5 Schoonhoven
6 Groot Ammers
7 Kleijn Ammers 8 Bergambac[h]t Fellingius
9 Berkou
10 Crimpen
11 Gouderac
12 Iaersveld
13 Leckerkerck
14 Moordregt
15 Nieuwerkerck
16 Ouwerkerck
17 Polsbroeck
18 Stolwijck
19 Vianen
20 Ameijde
21 Heijkoop
22 Lexmonde
23 Meerkerck

Vergaren viermaelen des jaers
2 mael tot Gouda en 2 mael
tot Schoonhoven bij beurten.

A

Broeder Adriaen van der Goude, leeck
en deurwachter van het minnebroeder cloos-
ter tot Alcmaer, wierd in het vluchten van
daer naer Haerlem in den jare 1572 door
de ongebondene soldaten, welcke den oversten
Sonoij, als doen lieutenant van den prince over
Noortholland, nevens den gardiaen ende 3
van sijne metgesellen, achterhaeld, vastge-
set ende door den al te onbescheijden ijver
van haer meester tegens de pausgesinden, als
verraders tot Enckhuijsen aen de galge
nevens desselfs metgesellen opgehangen.
Het bijgeloovigh roomse verdigte verscheijde fabelen
van verschijningen naer haer dood, bij haer
voor martelaerschap te boeck gesteld.
G.Brands Beschrijving van Enckhuijsen

Arent Dircß Bockenbergh van der Goude
werd (ver)meld onder de lijste van de comman-
deurs van de Duijtse Ordre tot Leijden,
sijnde daertoe ge-eligeert geweest in den iare
1566 ende gestorven 1592. Orlers Be-
schrijvinge van Leijden.

Meester Arent Bloojer van der Goude, aen-
genomen tot stedemeijster van Dordrecht
in den jare 1410. Van Balen Beschrijvinge
van Dordrecht.

B

Baldewinus Ronsseus, al. van Ronssen, geluckigh in
verstand, seer geleerd ende ervaeren in de medicijnen,
heeft met veel lof, vlijt ende naerstigheijt de prac-
tijcke geoeffent binnen sijne vaderlijcke stad, welcke
aen hem door sijne trouwe hulpe ende betoonde
diensten geen geringe danckbaerheijd is verschuldicht,
soo ver dat de regeringe self sijn naem heeft doen
vereewigen, hem in de beschrijvinge van hare stad,
tot supplement van Guicardin toegesonden, noemende
een tweeden Hippocrates. Hij wierd in den jare
1582 aengenomen tot stads medicus voor den tijd
van 10 jaren en in den jare 1591 weder voor
ses jaren gecontinueerd op een tractement van 34 £
jaerlijcks.

C

Cornelis Adriaenß van Diephorst, was de laetste re-
gulier monnick van t clooster in den lande van
Steijn genaemt Emaus, hij is overleden binnen der
stede van der Goude anno 1621. (Verreijcks memorie)

Cornelis Engelsse van der Goude, was een vermaerd
discipel van den hooghberoemden schilder Cornelis
Corneliß van Haerlem excellerende bijsonder in
t schilderen van konstige en noyt volpresene portrai-
ten. Ampsing beschr. van Haerlem, van Mander
Schilderboeck fol. 293.

Cornelis Ketel van der Goude, mede seer vermaert
schilder, sie van Mander Schilderboeck

C

Cornelis Jacobß van der Goude, word vermelt onder de
lijste van de commandeurs van de Ridders van
St. Jan tot Haerlem, Ampsingh Beschrijvinge van
Haerlem.

Cornelis van der Mijle, was geboren van Arent van
der Mijle, Borgemeester van Dordrecht ende Cornelia van
Alblas, beijde van oude adelijcke familien. Hij
was ambagtsheer van Mijle, Dubbeldam en St. Antonis
polder, in den iare 1568 Casteleijn, Baillu, en-
de schout ter Goude, tot den iare 1572, wanneer
jonckheer Adriaen van Swieten sich van der Goude voor
den prince van Orange versekerde, hij sich door de
Burgerije, die sich in staet stelde omme het slot
met gewelt aen te vallen, genoodsaeckt vond omme
tselve overtegeven ende te stellen in handen van
denselven van Swieten, die in sijn plaetse tot
gouverneur van dien wierd aengestelt. Hij stierf
tot Leijden in den iare 1605 sonder kinderen na-
te laten.
Ampsingh in sijne Beschrijvinge van Haerlem brengt
te voorschijn een brief, waerbij Niclaes Nieuland,
gewese eerste bisschop van Haerlem aen hem versoeckt
brieven van recommandatie aen den prince van Oran-
ge, tot betalinghe van het pensioen, tgeen hij bij re-
signatie van sijn bisdom aen Godefried Mierloo
hadde gereserveert.

C

Cornelis Callidius, al. Loos van der Goude, was
Canonnic
en naermaels Capellaen van de capelle van St. Maria
te Bruxel. Hij heeft verscheijde schriften naergelaten,
principalijck in de Theologie, een boeckie van
het leven der geleerde mannen van Duijtsland, is ge-
druct te Ments in den iare 1500. Hij heeft mede
volgens Martinus Delrio, geschreven over de ware
ende valsse tooverije, tgeen hij naderhant weder
heeft herroepen, mogelijck dat dit se oorsake is ge-
weest van sijn gevangenisse, in de welcke hij noch
leefde te Trier, 1492.

Cornelis Reijniers van der Goude, was Doctor in de The-
ologie, en openbaer professoor van deselve faculteijt
in de academie van Leuven, seer ervaren in
de vrije konsten en doorleerd in de Hebreeuse tale en H. Schriften
waer inne hij soodanigh excelleerde, dat volgens ge-
tuijgenisse van Arias Montanus, hij seer veel op ko-
ninck[lijk]e ordre heeft toegebracht, te gelijck met Ian van
Haerlem, mede professor aldaer ende Augustinus Hun-
neus, sijne medehulperen, tot het cieraed, nettigheijd,
oversettingh en verderen arbeijd van de vermaerde
Konincklijcken Bijbel van veelderhande talen, onder
Konincklijcken Bijbel van veelderhande talen, onder
in den jare gedruckt, den geleerden genoech bekent.
Ampsin beschrijvinge. van Haerlem, Boxhorn

C

Cornelius Aurelius of Aurotinus alsoo naer sijn vaderlijcke
stad der Goude genaemt, was reguliere canonick in het
clooster van Heemsdonck bij Dordrecht in den iare 1494 –
van Balen, Beschr. van Dort. Hij was een deftigh orateur,
een goed historieschrijver en soo vermaerd poeet, dat
keijser Maximiliaen, uyt genegentheijd en liefde tot sijne
dichtkonst, hem buyten sijne verwachtinge, door sijn am-
bassadeur Steven van Cracou toesond den poëtischen
Lauriercrans: waerdige belooninge voor soo grooten
voetstelingh van Apollo en sijn Musen. Hij was
tijdgenood en verkeerde gemeensaemlijck met den
grooten Erasmus, wiens leermeester hij werd gemeynt
te sijn geweest, uyt sekere brief van Alard van
Amsterdam, in den iare 1515 aen onsen Aurelius ge-
schreven: Erasmus Basilea agit miramur omnes quod
tuy sincerissimi amici et praeceptoris nunquam memisut;
en aen welcke alsnoch 3 brieven bij denselven geschre-
ven, van den iare 1489, 1490 ende 1497 gelesen werden.
Gelijcke vrintschap onderhield hij naer Guilelmus Heda,
Alard van Amsterdam, vermaert pooeet, ende Reinier
Snoy, Burgemeester der stad Gouda ende mede histo-
rischrijver, aen denwelcken hij oock gedediceert heeft
sijn werckje „De veteris Batavie situ” met eenige
van sijne brieven, door Bonaventura Vulcanius
uytgegeven in den jare 1585, waer inne hij tegen
t gevoelen van Gerardus Noviomagus, vastelijck
staende hout, dat Holland een gedeelte is van
t oude Batavien en dat hetselve sich verder
uytgesterckt heeft als alleen de Betuwe.
Boxhorn

C

Cornelius Schooneus, van der Goude, was
begaeft met bijsondere geest tot de Latijnse
dichtkunst, waerinne hij soo groote progressen
heeft gedaen, dat met het naervolgen van den
stijl ende aerdigheden van Terentius in sijne
stigtelijcke comedien, gehouden uyt de H. Schrif-
tuere, hem met gemeene toestemminge van
de republijcq der geleerde is toegepast den
naem van den christelijcken Terentius,
naermaels tot opschrifte voor sijne wercken
gebruijckt ende aengeleert. Daer sijn buij-
ten tselve noch eenige gedigten van hem in
t ligt gegeven. Hij wierd door den roep
van sijne groote bequaemheijd verkosen tot
het rectoraet der stad Haerlem, hetwelck
hij 36 jaren getrouwelijck met veel lof heeft
bedient ende waergenoomen, sijnde bovendien
vereert met het eerampt van raet en vroetschap derselver stad.
Hij verkeerde gemeensaemlijck met de
geleerde van sijnen tijd, onder welcke geen
van de minste was Adrianus Junius ende Pe-
trus Scriverius. Sijn dood viel op den 13 no-
vember 1611 in den ouderdom van 71 jaren,
niet onbedaght van gedenctekenen sijner vrinden.
Hadrianus Iunius leverde ter eeren van sijn (hem ? )
en sijn geboortestad, t volgende:
Gouda auro potior, referens et nomen ab auro
Officiosa bonis, studiorum sedula nutrix,
Vrbi pietatis amans, docilis pacisque, modique
Debita nascendi tribuit primordia quondam,
Auspicio meliore tibi Schoonae: sed idem,
Vsuram Lucis genetrici rite reponis.
Reque vicem reddis mentis, quando genitalem
Belle urbem scriptis ornas prodesseque curas,
Sacraque das numeris cum lande, adstricta profanis

C

Corn. Schooneus , priester, schrijver, bedenckt hem
in sijn leven op de volgende wijse
Nom etiam Gouda felicibus editus a?tris,
Schooneus patria, luxque, decusque mea ?,
Et vivat valeatque divi, ter ne?tora dignus
Vivere et Aemonic ?ecla decocta viri
Hic prope ter denis recreavit messibus urbem
Expo?uitque ip?o comica scripta foro
Durat ad huc comici ?uavi??imus iber odoris,
Pulpitaque ex isto, lubrita rore madent.
Luic quoque victuris committere dramata chartis
inque alias oras spargere cura fuit.
Unde aliquod nomen no?trique Terentius aevi
?licet a pueris, cepit ubique legi.
Hocne illi ?atis esse rear quum carmina nulla
amplius extrudat, vel nimis esse seneno,
Suspicer, ut cuius iam vena eparunt omnis,
Et cui non illud, quod ?olet uber adest ?
Sic melius certe senio nom de?init esse
Qui iuvenis primo flore Poeta fuit
Hoc age Corneli Lepidae ri?ere camaenae,
ad veteres Lusus, priscaque ?acra redi.
Crede nuhi ?enibus tibi quae dictantur in annis
Pierio ?emper ?unt placitura gregi.
Sed placitura magis, quam quae iam viderat olim
Scripta verecundis undique plena iocis
Sic melior cantus, quem propter amaena Cay?tri
Flumina diducit iam moriturus olor.

C

Cornelius Schooneus – Theodorus Screvelius sloot sijn
betuijginge van achtinge met t volgende graf-
schrift:
Rector juvente, musici ductor gregis
Schooneus egi fabulam fictam prius
Veram peregi: summus hic actus nuhi
Scenam relinquor vos valete et plandite
En op des selfs afbeeldinge
Hic vividam Schoonei imaginem vides
Qui Christianus a viris Terentius
Est nominatus eruditis: quod sacras
Afivi ?emillimas poeta ?crip?erit
Magno lepore et gratia comaedias,
Ca?to cuilibet legendas pectore.
Opera
Terentius ChriStianus, varias comedias ex
sacra scriptura complecteus
Poemata varia.
Rudimenta Grammatices ex decreto Illustrium
ordium Hollandie

Deze pagina is leeg

C

Cornelis Houtman

C

Conradus Vorstius

Coiestin van der Goude – was getroud anno 1439 met
joncvrouwe Heijlwigh van Raephorst, gesproten uijt de
adelijcke familie van de selve naem.

D

Desiderius Erasmus

D

Dirc Volkertß Cornhert

D

Dirc vol kerse Coorhard onder de gouwenaers
gesteld om desselfs laetste woonplaetse,verblijft
en begraffenis. Geboren tot Amsterdam 1522,
van burgerlijcke extractie: begaf sich tot rejsen
en doorsagh Spanjen en Portugal, troude op sijn
te rug komst met Anna Simonsdochter, schoon niet
wel van tijdelijcke goederen voorsien, dies begeeft
sich voor hofmeester, jn dien?t bij de Heer van Vianen
en t Hof moede sijnde, tot Haerlem aen t plaesing
den, Oude 30 jaren, leerd de latijnsse tale onder
Dominee? Johannes Ba?ius, heeft groot deel in de
troublen de 1566. ?tuyt de beeld?tormerij t Amsterdam
en werd secret[aris?] van Haerlem. Soupçonné
van correspondentie met de geconfereerde werd naer
den Hage gevange gevoerd, ontslagen retireert
?ich naer Cleef. Naer niewigheden hakende
maect [hij] sich beijde partijen onge?ien, keert weder
in sijn vaderland, werd secretaris van de Staten van
Holland en loopt groot gevaer van Willem
Lumeij, diens geweldenarije tegengongh, verschuylt
sich tot Emden, 1573, alwaer [hij] een apologie van
sijn gevoelen uijtgeeft, 1574, en den haet der
triompherende kercke op sich haelt, die hem dapper
op de predicstoelen over den hekel haelden.
Vrugteloose conferentie over sijn gevoelens, 1583,
veroorsaect sijn vertrec van Haerlem en uytsegginge
te Delft, g waer op [hij] sich begeeft ter Goude, 1588,
en aldaer voortvaerd met sijne disputen over de
carechismus ende overlijd aldaer 1590, oud 68 jaer.
Esprit inquiet et remuant

D

Dirc Crabeth

D

Dirc van der Goude, werd vermelt onder
de lijste van de ridderlijcke ordre onder
graef Floris de IV in den jare 1234 , S.van Leeuwen
Batavia Illustrata

E

Edu… Coppen

F

Florentius Schoonhovius, was geboren uyt een goede
familie binnen der Goude. Sijn poëtische wercken
getuijgen van hoe geestrijcke en overvloedige ader
van dichtkunde sijn geest was beseten, jn t ligt
sijn van hem uytgekomen:
Emblemata impr, Goude 1617, vol ?inrijke
ende morele lessen.,
Poemata impressa Leijde 1613

Francois van Leeuwen, gesprooten uyt de oude
heeren van der Goude, was getroud anno 1550
met jonckvrouwe Vr. van Swieten uyt oud
adelijcke familie.

Frederic Houtman, als metgesel van sijn broe-
der Cornelis Houtman, is de eerste geweest die
met onverschrocke manhoedigheijt, ?onder te ont?ien
een oneijndigh getal van tegenspoeden ende ge-
varen met de eer?te vloot voor de Veree-
nighde Nederlanden den wegh voor deselve
naer de Oostindien heeft gebaend, aldaer door
langduerigen koophandel onbegrijpelijcke en over-
groote winsten aen den gemeenen ?taet toe-
brengende

G

Guilelmus a Gouda, medediscipel van den
grooten Erasmus, in het clooster van Steijn,
namaels minnebroeder, was een ?eer goed
poëet na sijn eewe. Hij bloeijde in den
iare 1504.

Guilelmus Hermanus van der Goude, reguliere ca-
nonick in t clooster van Steijn., Was van ge-
lijcke een medegenoot en discipel van
denselven Erasmus, welcke van hem gaf
de getuijgenisse, dat hij was: inter doctos
optimum inter optimos doctissium.
Volgens getuijgenisse van Gesnerus en
Hadrianus Junius in sijn Batavia, was
hij een goed poëet, ver?tandigh histori-
schrijver ende ?eer ervaren in de Grieckse
en Latijnse taelen. Hij was gemeensaem
met Erasmus, van welcke een ?eer merc-
waerdige brief, in den jare 1497 aen hem
geschreven, voor handen is. Hij heeft vers-
cheijde tractaten ?oo in prosa als vers nage-
laten, ten deelen tot Leuven in bewaer-
nisse, ten deelen in t ligt gekomen, onder
welcke laetste sijn:
-Historia belli Germano Gelrici Caroli V
contra ducem Gelria anno 1507 gesti
-Description des villes d’Hollande imprimé 1617
-D’ Hieronis Vita
-Silva Odarum
-Fabeles Æsopi et Greco in Latinum transla-
ta Boxhorn

G

Guij Comte de Blois

H

Henricus Goudanis. Alsoo naer sijn vaderlant ge-
naemt, leefde volgens getuygenisse van Thrithe-
mius en Gesnerus in den iare 1435. Hij was mon-
nick van de ordre der Kluijsenaers ofte Eremieten
naer den regel van St. Augustijn en professor
in de godheijt tot Heijdelsbergh – Boxhorn.
Deselve schrijvers geven seer lofwaerdige getuij-
genissen van desselfs wercken.

Henricus Iunius r van der Goude, was ?eer er-
varen in de Latijnse Tale en preceptor van
de?elve in de schoole tot Delft in den jare
1554.

Henricus Trithemius, werd vermeld onder
de voorname schrijvers bij …

Hermanus Goudanus werd vermeld onder
de vermaerde godgeleerden bij

H

Hermanus Herberts

H

Herboldus (Ellen: Wilhelmus?)Tombergius

H

Hermanus Letmatius

J

Broeder Joost van der Goude, van adelijcken
geslachte, was Carthuser int clooster van die
ordre tot Delft, één van de drie cloosters van
die ordre in geheel Holland, 1571. Met de veranderin-
gen der religie in de Nederlanden op wech sijnde
omme ?ich naer een ander clooster van sijn ordre
te begeven, werd hij onderschept tussen Delft ende
Rotterdam van de soldaten van Willem Lumeij
grave van der Marck, sijnde van gelijcken aert
ende onbesonne driften tegen de roomsgesinden
ingenomen als Sonoij in Noortholland.
Vervoert sijnde na den Brielle, wierd hij aldaer
van deselve aen een galge opgehangen, naer-
dat [sij] hem vergeefs tot afval van sijn religie had-
den getracht te brengen ende bewegen.
Het Roomse bijgeloof versierde naer sijn dood verscheij-
de miracelen en dat hij aen de galg hangende
soodanigen glans van sich ?oude gegeven hebben
dat deselve soldaten hem, door schrick ende mede-
lijden bewogen, van deselve afgenomen ?oude
hebben. Den roep hiervan was soo groot onder
die gesintheijt dat den Paus hem uyt insigte van
dien canoni?eerde en in t getal der heijlige ?tel[de].
Men ?iet sijn beeltenis in print verbeeld
met onderschrijvinge van : Salige Joost, geboren
ter Gouda in Holland, priester der order der Car-
thusers binnen Delft. Bleijsw?ck Beschrij-
vinge van Delft.

J

Joachim Martinus Gregorius van der Goude
heeft volgens Boxhornius, nevens Theodoricus
Gerardi, sijn metgesel, mede een Gouwenaer,
eenige boeken van Galenus uijt het Griex in
de Latijnse tale overgebracht.

Jacobus Goudanus, na sijn vaderstad, bloeijde
tot Ceulen in den iare 1505, hij was monnick
van de ordre van St. Dominicus, volgens ge-
tuijgenisse van Gerardus Noviomagus een goed
poëet en welcke ?igh door sijn ?chriften een naem
maeckte onder de geleerde. Boxhorn.

Johannes Goudanus, al. de Swijndreght, is
bekent voor een deftigh prediker onder de
Je?uieten.

Johannes Goudanus al., de Veteri aquæ, leefde
in den iare 1495, oud 60 jaren, was alsdoe
Carmeliter monnick te Mechelen, en namaels
prior van een convent in Hes

J

Johannes Trithemius, werd vermeld onder de voor-
name schrijvers bij …

J F Cortgeen, werd bij Gouthoeven onder t getal
der Hollandse schrijvers gesteld. Hij heeft in
tjaer 1605 doen drucken een Kleene Kronijck van
Utrecht.

Joncvrouwe N. van der Goude, troude anno
130( ) met jonckheer Simon van Seventer,
stichter van een nieuwe tack van de Arkelsse
stam